Home

De schildklier

De schildklier is een belangrijk orgaan dat verschillende hormonen produceert en daarmee de stofwisseling van alle cellen in het lichaam beïnvloedt. Als er iets mis is met de schildklier kun je daar flink last van hebben. De schildklier bevindt zich laag onderin de hals aan de voorzijde van de luchtpijp. Het heeft de vorm van een vlinder en ligt als een soort schild om de luchtpijp (zie tekening). De hormonen die door de schildklier worden gemaakt worden via de bloedbaan naar alle andere organen in het lichaam gebracht om daar hun werk te doen. De werking van de schildklier wordt bestuurd door de hypofyse, een klein bolletje dat met een steeltje aan de hersenen is verbonden (zie tekening).

De hypofyse werkt als een soort thermostaat die voelt of er een tekort of teveel aan schildklierhormoon is en geeft dan een signaal aan de schildklier om meer of minder schildklierhormoon te maken.

Problemen met de schildklier

Soms is de werking van de schildklier verstoord. Hij kan te snel of te langzaam werken. Een te snel werkende schildklier leidt tot klachten van nervositeit, gevoel van onrust, kort lontje, hartkloppingen, afvallen, en slecht slapen. Bij een te langzaam werkende schildklier wordt de stofwisseling trager, wordt je moe, heb je het last van kouwelijkheid en neemt het gewicht toe. Als de functie van de schildklier verstoord is kun je dit nagaan door de hormoonwaarden te meten met bloedonderzoek.

De schildklier kan ook afwijkende vormen krijgen. Er kunnen knobbels ontstaan die als ze groot genoeg zijn klachten kunnen geven zoals gevoel van druk in de hals of problemen met slikken. Ook kan de schildklier als geheel groter worden, dat noemen we struma.

Schildklierknobbels zijn vrijwel altijd goedaardig. In minder dan 5% is er sprake van een kwaadaardigheid. Om zeker te weten of het gaat om een goedaardige of kwaadaardige knobbel is het verstandig een punctie te laten doen zodat de cellen uit de knobbel kunnen worden bekeken onder de microscoop. Dit hoeft zeker niet bij alle knobbels, maar wel bij knobbels die groter zijn dan 2 cm of die klachten geven. Uw arts weet voor welke knobbels een punctie nodig is en voor welke niet.

Een goedaardig knobbels van de schildklier komt veel voor. Als hij groot is kun je hem gewoon zien in de hals op de plek waar de schildklier zich bevindt. Kenmerkend is dat de knobbel met slikken meebeweegt, van boven naar beneden en andersom. Vaak zijn ze erg klein en worden ze bij toeval gevonden bij een echo onderzoek van de hals. Ongeveer 5 procent van de mensen in Nederland heeft een of meerdere goedaardige schildklierknobbeltjes. Meestal zijn ze zo klein dat ze geen klachten geven en hoeven ze dus niet behandeld te worden. De grotere knobbels kunnen wel klachten geven, zoals gevoel van druk op de keel en slikklachten. Bij grote knobbels kun je het gevoel hebben over een drempel te moeten slikken, je voelt een stroefheid bij het slikken. Soms is de knobbel zo groot dat ie drukt op de luchtpijp waardoor de luchtpijp vervormd en vernauwd kan zijn.

Behandelingen

Tot nu toe werden goedaardige schildklierknobbels die klachten gaven verwijderd door middel van een operatie of verkleind met radioactief jodium. Deze behandelingen zijn niet helemaal zonder risico. Zowel een operatie als een behandeling met radioactief jodium kan leiden tot een te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie). Als dat optreedt zullen dagelijks, en voor de rest van het leven, schildklierhormoon tabletten geslikt moeten worden, en zijn bloedcontroles nodig om de instelling te controleren. Daarnaast kan een operatie soms leiden tot stemproblemen en houdt men altijd een litteken in de hals.

Sinds kort is er een nieuwe behandelwijze voor goedaardige schildklierknobbels beschikbaar: de Radio Frequente Ablatie (RFA). De radiofrequente ablatie (RFA) techniek voor schildklier is ontwikkeld in Zuid-Korea door professor Baek en zijn collega’s. Zij hebben gevonden dat de schildklierknobbels met behulp van een warmte producerende naald verschrompeld kunnen worden waardoor de klachten verdwijnen. De behandeling wordt uitgevoerd onder plaatselijke verdoving, in een poliklinische setting. Enkele uren na de behandeling kan men weer naar huis. In Zuid-Korea is er inmiddels veel ervaring met deze behandeling opgebouwd en wereldwijd zijn er al meerdere rapporten verschenen in de medische literatuur die de effectiviteit van deze behandeling onderbouwen. De behandeling is in 2015 voor het eerst in Nederland geïntroduceerd, in ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Niet veel later is ook de Ziekenhuis Groep Twente (ZGT) gestart met het aanbieden van deze behandeling. De RFA is een beduidend minder belastende behandeling dan operatie en leidt tot minder complicaties. Echter, in sommige gevallen is RFA niet de eerste keus en heeft een operatie de voorkeur. Dit geldt vooral voor de grotere schildklierknobbels, dat wil zeggen knobbels groter dan 5 cm, of knobbels waarvan de goedaardigheid niet zeker is. Beoordeling wat de beste behandeling is, gebeurt daarom in teamverband.

Deze website geeft u meer informatie over RFA van de schildklier en geeft u tevens de ziekenhuizen waar deze behandeling wordt uitgevoerd. Deze website is opgesteld in samenwerking met de endocrinologen en radiologen die de behandeling aanbieden en uitvoeren.